แผนธุรกิจ E-commerce: วิธีเขียนแผน Live Commerce สำหรับ SME ไทย (+ Template ฟรี)
แผนธุรกิจ E-commerce: วิธีเขียนแผน Live Commerce สำหรับ SME ไทย (+ Template ฟรี)
คู่มือเขียนแผนธุรกิจ E-commerce และ Live Commerce สำหรับผู้เริ่มต้น ครอบคลุมตั้งแต่เลือกแพลตฟอร์ม วิเคราะห์ตลาด ถึงการคาดการณ์รายได้ พร้อมตัวอย่างแผนธุรกิจจริงและ Template ดาวน์โหลดฟรี
ทำไมต้องมีแผนธุรกิจ E-commerce?
ตลาด E-commerce ไทยปี 2026 มีมูลค่ากว่า 1 ล้านล้านบาท และ Live Commerce กำลังเติบโต 35% ต่อปี แต่ธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมีน้อยกว่า 20% ที่รอดเกิน 3 ปี สาเหตุหลักคือ การขาดแผนที่ชัดเจนและการเตรียมตัวไม่พร้อม
การเขียนแผนธุรกิจไม่ใช่แค่เอกสารเพื่อขอสินเชื่อ แต่เป็น "แผนที่" ที่จะพาคุณไปสู่เป้าหมาย ช่วยให้รู้ว่าต้องใช้เงินเท่าไร ทำอะไรก่อนหลัง และวัดผลอย่างไร
Hypelive ช่วย SME ด้วย Lark
เราใช้ Lark เป็นระบบหลักในการบริหารร้านค้าออนไลน์ ตั้งแต่จัดการสต็อก วางแผนคอนเทนต์ ไปจนถึงประสานงานทีม Live ทุกอย่างอยู่ในที่เดียว ไม่ต้องสลับแอปหลายตัว
- Lark Base จัดการสต็อกและออเดอร์
- Calendar วางแผน Live Schedule
- Docs เขียน Script และ Brief
- Dashboard ดูยอดขาย Real-time
แผนธุรกิจ E-commerce คืออะไร?
แผนธุรกิจ E-commerce คือเอกสารที่อธิบายว่าธุรกิจออนไลน์ของคุณจะดำเนินการอย่างไร ขายอะไร ขายใคร ขายที่ไหน และทำกำไรอย่างไร ต่างจากแผนธุรกิจแบบดั้งเดิมตรงที่ต้องคำนึงถึง Digital Touchpoints เป็นหลัก
สำหรับ Live Commerce แผนธุรกิจต้องครอบคลุมเรื่องเฉพาะทาง เช่น กลยุทธ์ Content การเลือก KOL/Influencer การจัดการ Live Schedule และการวิเคราะห์ Metrics เฉพาะด้าน เช่น GMV, Conversion Rate, และ Viewer Retention
เลือกแพลตฟอร์มอย่างไรให้เหมาะกับสินค้า
การเลือกแพลตฟอร์มเหมือนกับการเลือกทำเลร้านค้า แต่ละแพลตฟอร์มมี "ลูกค้าประจำ" ที่แตกต่างกัน เลือกผิดอาจทำให้ขายไม่ออก แม้สินค้าดี
| แพลตฟอร์ม | กลุ่มเป้าหมาย | จุดแข็ง | ค่าธรรมเนียม | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| TikTok Shop | Gen Z และ Millennials | Algorithm แจก Organic Reach สูง | ค่าธรรมเนียม 2-5% | สินค้า Lifestyle, Beauty, Fashion |
| Shopee Live | กลุ่มราคาประหยัด | Flash Sale และ Voucher แรง | ค่าธรรมเนียม 2-5% + Ads | สินค้าราคาถูก ของใช้ทั่วไป |
| Lazada Live | กลุ่มคุณภาพและแบรนด์ | LazMall สร้างความน่าเชื่อถือ | ค่าธรรมเนียม 2-4% | แบรนด์แท้ สินค้าระดับกลาง-สูง |
| Facebook Live | กลุ่มอายุ 30+ | เชื่อมต่อกับเพจและกลุ่มได้ | ฟรี (จ่ายแค่ Ads ถ้าบูสต์) | สินค้าเฉพาะกลุ่ม ชุมชน |
9 ส่วนสำคัญในแผนธุรกิจ E-commerce
1. Executive Summary
ส่วนนี้เขียนท้ายสุด แต่อยู่ต้นเอกสาร เป็นสรุป 1 หน้าที่ผู้ลงทุนหรือธนาคารจะอ่านก่อน ต้องตอบให้ได้ว่า: คุณขายอะไร ใครซื้อ ทำไมต้องซื้อจากคุณ และต้องใช้เงินเท่าไร
โครงสร้าง:
- • ชื่อธุรกิจและ Tagline (1 บรรทัด)
- • โมเดลธุรกิจ (B2C, B2B, C2C)
- • สินค้า/บริการหลัก (3-5 รายการ)
- • กลุ่มเป้าหมายหลัก (Demographics)
- • จุดขายที่แตกต่าง (USP)
- • เป้าหมายปีแรก (ยอดขาย/กำไร)
- • เงินทุนที่ต้องการ
2. รายละเอียดธุรกิจ
อธิบายว่าธุรกิจคุณทำอะไร ทำไมถึงทำ และจะทำอย่างไร สำหรับ E-commerce ต้องระบุแพลตฟอร์มหลักที่ใช้ขาย และเหตุผลที่เลือก
พันธกิจ (Mission)
ธุรกิจของคุณมีเป้าหมายอะไร นอกจากทำกำไร? เช่น "เชื่อมโยงสินค้าชุมชนกับตลาดเมือง"
วิสัยทัศน์ (Vision)
ใน 3-5 ปี ธุรกิจคุณจะเป็นยังไง? เช่น "แบรนด์สินค้าท้องถิ่นอันดับ 1 บน TikTok Shop"
3. วิเคราะห์ตลาดและลูกค้า
วิเคราะห์ว่าตลาดของคุณใหญ่แค่ไหน ใครเป็นลูกค้า และเขามี Pain Points อะไร ข้อมูลนี้จะกำหนดกลยุทธ์การตลาดทั้งหมด
| หัวข้อ | คำถามที่ต้องตอบ |
|---|---|
| TAM/SAM/SOM | ตลาดรวมใหญ่แค่ไหน? ตลาดที่เข้าถึงได้? ส่วนแบ่งที่เป้าหมายปีแรก? |
| Demographics | อายุ เพศ รายได้ ที่อยู่ การศึกษาของลูกค้าเป้าหมาย |
| Psychographics | ไลฟ์สไตล์ ค่านิยม ความสนใจ ความกลัว ความต้องการ |
| Online Behavior | ใช้ Social Media อะไร? ซื้อออนไลน์ช่วงไหน? ดู Live บ่อยแค่ไหน? |
4. SWOT Analysis
วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค สำหรับ Live Commerce ต้องดูปัจจัยเฉพาะ เช่น ทักษะการพูดบนเวทีดิจิทัล ความสามารถในการสร้าง Content
จุดแข็ง
- สินค้า Unique
- ทักษะ Live
- มี Community
- Supplier ดี
โอกาส
- ตลาดโต 35%
- Tools ใหม่
- มือถือ Shopping
- KOL ราคาถูก
จุดอ่อน
- !เงินทุนจำกัด
- !ไม่มีประสบการณ์
- !ทีมไม่พร้อม
- !Logistics อ่อน
อุปสรรค
- ⚠คู่แข่งเยอะ
- ⚠กฎเปลี่ยนบ่อย
- ⚠ค่าโฆษณาแพง
- ⚠สินค้าลอกเลียน
Tip: ใช้ SO Strategy (จุดแข็ง+โอกาส) สร้าง Growth Plan ใช้ WO Strategy (จุดอ่อน+โอกาส) หา Partner ช่วยเติมเต็ม
5. การวิเคราะห์คู่แข่ง
เลือกคู่แข่งตรง 3-5 ราย วิเคราะห์ว่าเขาทำอะไรดี ทำอะไรไม่ดี และคุณจะแตกต่างอย่างไร อย่ากลัวที่จะเรียนรู้จากคู่แข่ง
ตารางวิเคราะห์คู่แข่ง:
| หัวข้อ | สิ่งที่ต้องดู |
|---|---|
| สินค้า/ราคา | ราคาขายเท่าไร? Margin เท่าไร? มี Promotion ยังไง? |
| Content/Live | Live บ่อยแค่ไหน? มี KOL ไหม? สไตล์การขายยังไง? |
| Review/Feedback | ลูกค้าชอบ/ไม่ชอบอะไร? ปัญหาที่เกิดซ้ำ? |
| ช่องโหว่ | เขาทำอะไรไม่ดีที่คุณทำได้ดีกว่า? |
6. การเงินและรายได้
ส่วนนี้สำคัญที่สุดสำหรับการขอสินเชื่อ ต้องแสดงให้เห็นว่าคุณเข้าใจตัวเลข และธุรกิจนี้มีกำไร
ต้นทุนเริ่มต้น (Startup Costs)
| รายการ | ต้นทุน (บาท) |
|---|---|
| ทะเบียนพาณิชย์และเอกสาร | 5,000 - 10,000 |
| อุปกรณ์ Live (Ring Light, ไมค์, ขาตั้ง) | 3,000 - 15,000 |
| สต็อกสินค้าเริ่มต้น | 20,000 - 100,000 |
| แพ็คเกจจิ้งและวัสดุ | 5,000 - 15,000 |
| ค่าโฆษณาเดือนแรก | 10,000 - 30,000 |
| ระบบจัดการ (Lark Base ฟรี) | 0 - 12,000 |
| สำรองเงินทุนหมุนเวียน | 30,000 - 100,000 |
| รวมทั้งหมด | 73,000 - 282,000 |
ตัวชี้วัดสำคัญ (KPIs)
GMV
ยอดขายรวมต่อเดือน
Conversion Rate
% คนดูที่กลายเป็นลูกค้า
AOV
ยอดซื้อเฉลี่ยต่อออเดอร์
ตัวอย่าง Dashboard วิเคราะห์ธุรกิจ
ดูตัวอย่าง Dashboard ที่ Hypelive ใช้ติดตามตัวชี้วัดธุรกิจและวิเคราะห์ข้อมูลการขายแบบ Real-time
ดู Dashboard ตัวอย่าง
ตัวอย่าง Dashboard วิเคราะห์รายได้และติดตาม KPI แบบ Real-time
7. การดำเนินงาน
อธิบายว่าธุรกิจจะทำงานยังไงตั้งแต่รับออเดอร์จนถึงส่งมอบ สำหรับ Live Commerce ต้องวางแผนเรื่อง Live Schedule ด้วย
Workflow การทำงาน
Day 0
19:00-22:00
+0-2h
หลัง Live
+1 day
ตรวจสอบ
+1-2 day
แพ็คของ
+2-3 day
จัดส่ง
โครงสร้างทีม
- • Live Host (1-2 คน)
- • ผู้ช่วย/พิมพ์ตอบแชท (1 คน)
- • จัดการสต็อก/แพ็ค (1 คน)
- • การตลาด/Content (1 คน)
ระบบที่ใช้
- • Lark Base - จัดการออเดอร์
- • TikTok Shop/Shopee - แพลตฟอร์ม
- • Flash/Kerry - ขนส่ง
- • Lark Calendar - ตาราง Live
8. แผนการตลาด
อธิบายว่าจะดึงลูกค้ามาได้ยังไง แปลงเป็นการขายอย่างไร และรักษาลูกค้าให้กลับมาซื้อซ้ำอย่างไร
Traffic
- • Organic: Content ประจำวัน
- • Paid: Ads ก่อน Live
- • KOL: จ้าง Influencer
- • Referral: แนะนำเพื่อน
Conversion
- • Live สดทุกวัน
- • Flash Sale ช่วง Live
- • Bundle/ส่วนลด
- • Limited Quantity
Retention
- • สะสมแต้ม
- • กลุ่ม VIP
- • โปรเฉพาะลูกค้าเก่า
- • Follow up หลังขาย
9. ข้อกฎหมายและการจดทะเบียน
ธุรกิจ E-commerce ต้องปฏิบัติตามกฎหมายหลายฉบับ ตั้งแต่การจดทะเบียน ภาษี ไปจนถึงมาตรฐานสินค้า
Checklist กฎหมาย:
- • จดทะเบียนพาณิชย์ (DBD)
- • ขึ้นทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ถ้ายอดเกิน 1.8 ล้าน/ปี)
- • นโยบายความเป็นส่วนตัว (PDPA)
- • เงื่อนไขการให้บริการ
- • นโยบายการคืนสินค้า
- • มาตรฐานสินค้า (อย. หรือ มอก. ถ้ามี)
ตัวอย่างแผนธุรกิจ: มะลิไลฟ์*
ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าแผนธุรกิจ Live Commerce ที่สมบูรณ์ควรมีหน้าตาอย่างไร
* มะลิไลฟ์ เป็นชื่อสมมติสำหรับตัวอย่างเท่านั้น ไม่ใช่ธุรกิจจริง
มะลิไลฟ์ (Mali Live)*
Live Commerce สินค้าท้องถิ่นไทย
พันธกิจ:
นำสินค้าชุมชนและของดีท้องถิ่นจากทั่วประเทศไทย สู่ตลาดออนไลน์ผ่าน Live Commerce
สินค้า:
- • ข้าวสารพันธุ์พื้นเมือง
- • ผลิตภัณฑ์ OTOP
- • เครื่องสำอางจากสมุนไพร
- • ของฝากจากจังหวัดต่างๆ
แพลตฟอร์ม:
TikTok Shop (หลัก) + Shopee Live (รอง)
กลุ่มเป้าหมาย:
แม่บ้านวัย 25-45 ที่สนใจสินค้าคุณภาพและต้องการสนับสนุนชุมชน
จุดขาย:
ทุกชิ้นมีเรื่องราว มี Live จากชุมชนต้นทาง
เป้าหมายปีแรก:
5M
ยอดขาย
20%
Margin
50K
Followers
Template แผนธุรกิจ E-commerce ฟรี
ดาวน์โหลด Template ที่เตรียมไว้แล้วในรูปแบบ Lark Doc สามารถ Duplicate ไปใช้งานได้ทันที
ใน Template ประกอบด้วย:
- โครงสร้างแผนธุรกิจครบ 9 ส่วน
- ตารางต้นทุนและรายได้
- ตัวอย่าง SWOT Analysis
- ตารางวิเคราะห์คู่แข่ง
- Checklist กฎหมาย
- ตัวอย่างมะลิไลฟ์*
คำถามที่ถามบ่อย
เริ่มต้น Live Commerce ต้องใช้เงินเท่าไร?
ขั้นต่ำ 50,000-100,000 บาท สำหรับสต็อกเล็กๆ แต่ถ้าทำจริงจังควรมี 150,000-300,000 บาท
ควร Live วันละกี่ชั่วโมง?
เริ่มต้น 2-3 ชั่วโมงต่อวัน ช่วง 19:00-22:00 คนดูเยอะสุด
ต้องมี Followers เยอะก่อนไหม?
ไม่จำเป็น แพลตฟอร์มแจก Traffic ให้ร้านใหม่อยู่แล้ว
Lark ช่วยจัดการร้านค้ายังไง?
จัดการสต็อก ออเดอร์ ลูกค้า ครบในระบบเดียว ไม่ต้องใช้ Excel
Conversion Rate ที่ดีควรเท่าไร?
ค่าเฉลี่ยตลาด 1-3% เกิน 5% ถือว่าดีมาก ขึ้นอยู่กับหมวดสินค้า
เริ่มต้นธุรกิจ Live Commerce กับ Hypelive
ลองใช้ Lark ฟรี 20 ที่นั่ง หรือปรึกษาเราฟรีเรื่องการวางระบบ E-commerce และ Live Commerce
